Macaristan’ın Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Dairesi (NVVH), rüşvet soruşturması yürütülen eski Ulusal Kalkınma Bakanı Miklós Seszták ile bağlantılı yerlerde yaklaşık 19,5 milyon dolar nakit para buldu. Paranın bir bölümü ormana gömülüydü; geri kalanı çiftlik binalarındaki kasalarda, konutlarda ve depolarda saklanıyordu. Para, Macaristan Devlet Hazinesi’ne aktarıldı.
Neler bulundu?
Diken’in ve Onedio’nun aktardığına göre arama yapan müfettişler, çiftlik binalarında, evlerde, depolarda ve ıssız bölgelerdeki özel kasalarda büyük miktarda nakit buldu. Onedio, aramaların iki gün sürdüğünü yazıyor; ancak kesin tarihleri vermiyor. Patronlar Dünyası ise paraya 13 Kasım’da el konulduğunu bildiriyor. Haberler, NVVH’nin açıklamasına ve The Guardian’ın haberine dayanıyor. NVVH açıklamasında müfettişlerin arama sırasında büyük miktarda nakit bulduğu belirtiliyor.
Maliye Bakanı András Kármán’a göre parayı saymak için Hazine’den 12 çalışan sekiz saat boyunca çalıştı; sayımda beş para sayma makinesi kullanıldı. Haberlerde tutar yalnızca dolar cinsinden, yaklaşık 19,5 milyon dolar olarak veriliyor. Diken bunun yaklaşık 981 milyon Türk lirasına denk geldiğini yazıyor.
Soruşturmanın konusu
Seszták, 2014-2018 yıllarında dönemin Başbakanı Viktor Orbán’ın hükümetinde Ulusal Kalkınma Bakanı olarak görev yaptı. Haberlere göre, devlet ulaşım şirketinin kullanılmış otobüsleri yüksek fiyatlarla satın almasıyla bağlantılı bir rüşvet iddiasıyla suçlanıyor. Onedio, Seszták ve üç şüphelinin suçlamaları reddettiğini aktarıyor. Suçlamalar henüz mahkemede kanıtlanmış değil; soruşturma sürüyor ve ayrıntılar değişebilir.
Haberler arasında zamanlama konusunda küçük farklar var. Diken açıklamanın cuma akşamı, yani 13 Kasım’da yapıldığını yazıyor; Patronlar Dünyası ise paraya 13 Kasım’da el konulduğunu aktarıyor. Tüm haberler The Guardian’ın aktardığı bilgilere dayandığı için, bağımsız bir doğrulama ancak NVVH’nin ya da Macar makamlarının ek açıklamalarıyla mümkün olacak.
Siyasi arka plan
Orbán, 16 yıl sonra Nisan 2026 seçimlerinde Péter Magyar’a kaybetti. Magyar, seçimi geniş farkla kazanırken seçim kampanyasında Orbán dönemindeki yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma iddialarını soruşturma sözü vermişti. Onedio’ya göre Orbán mayıs ayında yönetimi devretti. Diken, Seszták ile birlikte iki eski Orbán dönemi bakanının ve Orbán’ın kardeşinin ayrı dosyalarda son haftalarda gözaltına alındığını yazıyor. Patronlar Dünyası, Orbán’ın kardeşinin 9 Kasım’da insan kaçakçılığı ve nüfuz ticareti şüphesiyle gözaltına alındığını aktarıyor.
Başbakan Magyar sosyal medyada, bulguların Orbán’ın bir mafya babası olduğunu ve Fidesz’in suç örgütü olduğunu gösterdiğini söyledi; bunlar Magyar’ın kendi değerlendirmeleri. Patronlar Dünyası’na göre Magyar, el koymayı olumlu karşıladı ve önceki dönemde yolsuzlukla mücadelede bir dönüm noktası olabileceğini belirtti. Orbán ise çevresindeki isimlere yönelik soruşturmaları daha önce siyasi zulüm olarak nitelemişti. Orbán’ın temsilcilerinin bu konuda resmî bir açıklama yapmadığı belirtiliyor.
Türkiye için ne anlama geliyor?
Gelişmenin Türkiye’yi doğrudan etkileyen bir boyutu bulunmuyor; başvurulan kaynaklarda Türkiye’ye dair bir ifade de yok. Yine de Macaristan, Avrupa Birliği üyesi bir ülke olarak Türk okurun yakından izlediği bir ülke. Hükümet değişikliğinin ardından yolsuzluk dosyalarının açılması, AB içinde hukukun üstünlüğü ve kamu kaynaklarının denetimi konusundaki tartışmalara da malzeme sağlıyor. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında iddianame ve yargılama sürecinin nasıl işleyeceği, şu aşamada belirsiz.
Kaynak: Diken, Onedio, Patronlar Dünyası (The Guardian’a atıfla)