Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde değişikliğe gitti. Değişiklik 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme; okul öncesi ve ilkokulda sınav yapılmasını yasaklıyor, ortak yazılı sınavlara ve dijital ölçme araçlarına ilişkin yeni hükümler getiriyor.
Okul öncesi ve ilkokulda sınav yok
Yönetmeliğe göre okul öncesi ve ilkokul kademelerinde “herhangi bir ad altında” sınav yapılamayacak. Bu kademelerde ölçme, öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimini izlemeye odaklanacak; süreç temelli yöntemler esas alınacak. Ölçme sonuçları, öğrencileri, sınıfları, okulları ya da illeri sıralamak veya birbiriyle kıyaslamak için kullanılamayacak. Bakanlığın açıkladığı amaç, öğrencinin gelişimini izlemek ve geri bildirim vermek.
Ortak yazılı sınavlarda yeni çerçeve
Haberlere göre ülke genelinde ortak yazılı sınav uygulanacak sınıf düzeyleri ve dersler, öğretim yılı başında ilan edilecek. Sınav soruları konu-soru dağılım tablosuna göre hazırlanacak. Tabloyu ilgili genel müdürlük hazırlayacak; tablo yayımlanmayan durumlarda il düzeyindeki komisyonların ölçme değerlendirme merkezinin görüşüyle tablo oluşturabileceği aktarıldı.
Okullardaki yazılı sınavlarda öğrencilerin cevaplarını kendilerinin oluşturduğu, farklı bilişsel düzeylerdeki kazanımları ölçen sorular esas alınacak. Ülke geneli ortak sınavlar bu kuralın dışında tutuldu ve ilgili genel müdürlük tarafından yürütülecek.
Sınav tarihleri ve dil sınavları
- Okullar sınav tarihlerini öğretim yılı başında e-Okul üzerinden duyuracak.
- Mücbir sebep durumunda tarihleri valilikler değiştirebilecek.
- Mesleki eğitim kurumları kendi sınav takvimini belirleyecek.
- Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil sınavlarında dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri ölçülecek. Ülke geneli ortak sınavlarda konuşma bölümü okulda yürütülecek ve iki bölümün sonucu birlikte değerlendirilecek.
Dijital sistemler ve yapay zekâ
Yönetmelik, ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin Bakanlıkça uygun görülen dijital sistem ve araçlarla yürütülmesine imkân tanıyor. Bakanlık tarafından uygun görülen yapay zekâ araçları da soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde destek olarak kullanılabilecek; bu kullanımda öğrenci mahremiyetinin korunacağı belirtildi. Eğitim.Net’in değerlendirmesine göre bu hüküm, tüm sınav sorularının yapay zekâyla yazılacağı ya da öğrenci sınavlarının tamamen yapay zekâ tarafından notlandırılacağı anlamına gelmiyor.
İzleme araştırmaları tek çatı altında
Ulusal ve uluslararası izleme çalışmalarına dair hükümler yönetmelikte ayrı bir bölümde toplandı. PISA ve TIMSS gibi uluslararası araştırmalara ilişkin düzenleme yeniden yapılandırıldı. ABİDE ile Türkçe dil gelişimi izleme çalışmasının iki yıllık, okul temelli izleme çalışmasının ise belirlenen sınıf ve derslerde yıllık periyotlarla yapılacağı bildirildi. Bakanlığın gerekçesi, ölçme ve değerlendirmeyi Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’yle uyumlu hâle getirmek ve öğrenci gelişimini izlemek.
Öğrenciler ve veliler için ne değişiyor?
Düzenlemenin en görünür sonucu, okul öncesi ve ilkokul düzeyinde sınav ve sıralama baskısının yönetmelik düzeyinde açıkça dışarıda bırakılması. Ortaokul ve lise tarafında ise yazılı sınavların açık uçlu, farklı bilişsel düzeyleri ölçen sorulara dayanması ve ortak sınavların ülke genelinde bakanlıkça belirlenen sınıf ve derslerde yapılması öne çıkıyor. Hangi sınıf ve derslerde ortak sınav yapılacağı, ilgili öğretim yılı başında ilan edileceği için ayrıntılar o duyuruyla netleşecek.
Henüz netleşmeyen noktalar da var: ortak yazılı sınavların hangi sınıf ve derslerde yapılacağı, kullanılacak dijital sistemlerin ve yapay zekâ araçlarının hangileri olacağı ve uygulama takviminin ayrıntıları, Bakanlığın sonraki duyurularında belli olacak. Yönetmeliğin tam metni için Resmî Gazete’deki yayına bakmak gerekiyor; burada aktarılanlar haber kuruluşlarının özetlerine dayanıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı, Eğitim.Net, Resmî Gazete