Nature Aging dergisinde yayımlanan son araştırmalar, insan beyninin yaşlanma sürecini üç kritik dönemeç üzerinden inceliyor. Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Barbara J. Sahakian ve uzun ömür uzmanı Dr. Sabine Donnai’nin makalesine göre, 57, 70 ve 78 yaş, bilişsel gerilemenin hızlandığı belirleyici yaşlar. 57 yaş sonrasında beyin hacminde azalma ve sinir liflerinde zayıflama görülüyor; bu, beynin bölümleri arasındaki iletişimin yavaşlamasına neden oluyor. 70 yaşta ise “kortikal incelme” ile birlikte düşünme ve öğrenmeden sorumlu alanlarda “tau” proteinlerinin birikimi öne çıkıyor. Zihinsel uyarımın azalması özellikle “emeklilik etkisi” adı verilen bir süreci tetikliyor. 78 yaşa gelindiğinde ise bireyin çocukluktan itibaren geliştirdiği bilişsel rezervler önemli hale geliyor.
Bu rezervi güçlü olanlar, yaşlanmanın negatif etkilerine karşı daha dirençli kalıyorlar. Araştırmada dikkat çeken bir unsur; bilişsel gerilemenin kaçınılmaz bir yazgı olmadığı. Risk faktörlerinin %90’ının yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, “10 yıl öncesi” kuralına dikkat çekerek bilişsel sağlıkla ilgili önlemlere çok daha erken yaşlarda başlanmasını öneriyor. İyi beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kaliteli uykunun yanı sıra, yaşam boyu yeni şeyler öğrenmenin beyin sağlığı için anahtar olduğu vurgulanıyor.
Türkiye’den yurtdışına gitmek isteyenler için bu çalışma, özellikle ileri yaşlarda dil ve iletişim becerilerinin korunması veya geliştirilmesi açısından değerli bilgiler sunuyor. Yabancı dil öğreniminde ya da yurtdışında sosyal entegrasyon için güçlü bir bilişsel rezerv oluşturmak büyük önem taşıyor. Haberin özetinde, zihin sağlığı için bugünden itibaren yaşam tarzı düzenlemelerine başlanmasının uzun vadede önemli faydalar sağlayacağı aktarılıyor.
Uzmanların tavsiyeleri arasında, teknolojiyi aktif şekilde kullanmak, sosyal ilişkileri güçlendirmek, yeni hobiler edinmek, sağlıklı beslenmek ve spor yapmak da yer alıyor. Tablo şeklinde incelendiğinde; 57 yaşta fiziksel-motor destek, 70 yaşta zihinsel uyarım ve 78 yaşta dirençli rezervler öne çıkıyor. Zihin sağlığı alanını ve yaşlanmaya bağlı iletişim sorunlarını yakından takip eden herkes için konu başlıkları şu şekilde özetlenebilir:
– Beyin yaşlanmasının üç kırılma noktası
– Yaşam tarzı değişikliğiyle alınabilecek önlemler
– İleri yaşlarda bilişsel rezervin önemi
Kaynak: 7519679