Türkiye ile Katar, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Pakistan, Cezayir, Cibuti, Suudi Arabistan, Sudan, Somali, Umman, Filistin, Kuveyt, Lübnan, Libya, Mısır ve Moritanya’nın dışişleri bakanları ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride, İsrail’in Gazze’nin Han Yunus kentindeki Nasser Hastanesi’ne düzenlediği hava saldırısı kınandı. Açıklama 14 Kasım 2026’da yayımlandı.
Bildiride neler yer alıyor?
Milliyet’in DHA’dan aktardığı habere göre bakanlar, saldırıda hastaların ve sağlık çalışanlarının öldüğünü ve yaralandığını belirtti. Saldırının, sağlık tesislerine ve çalışanlarına uluslararası insancıl hukukun tanıdığı özel korumayı ihlal ettiğini vurguladılar. Metinde ayrıca İsrail’in sivil Filistinlilere yönelik saldırılarının, yerinden edilmiş insanların barındığı çadırlar ve diğer bölgelere düzenlenen saldırıları da içerecek şekilde sürdüğü ifade edildi. Bakanlara göre bu eylemler ateşkesi ve Gazze’de güvenlik ile istikrarı yeniden tesis çabalarını zayıflatıyor, Başkan Donald Trump’ın barış planıyla da bağdaşmıyor.
CNN Türk’ün AA ve DHA kaynaklı haberi, bildiriyi imzalayan ülkelerin sayısını netleştiriyor. Haber başlığındaki “17 ülke” ifadesi, Türkiye dışındaki ülkeleri anlatıyor; Türkiye’yle birlikte toplam 18 dışişleri bakanı açıklamaya imza koymuş durumda.
İsrail’den hangi adımlar isteniyor?
Bildiride İsrail’e yönelik talepler ayrıntılı biçimde sıralanıyor:
- Şarm el-Şeyh Anlaşması, Trump’ın barış planı ve BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı kapsamındaki yükümlülüklerin tam ve derhal yerine getirilmesi.
- Ateşkese uyulması, sivillerin ve sağlık tesislerinin korunması.
- Gazze’ye yeterli yardımın güvenli, kesintisiz ve engelsiz girişine izin verilmesi; buna temel altyapının onarımı, barınma ve erken toparlanma malzemeleri de dahil.
- Çadır, karavan, mobil ev ve tıbbi malzemelere yönelik kısıtlamaların kaldırılması.
- BM kuruluşlarının ve insani yardım örgütlerinin engelsiz çalışabilmesi.
Bakanlar, ilk aşama taahhütlerinin yeni koşul, özellikle de insani erişimi engelleyen siyasi veya güvenlik şartları getirilmeden ve gecikmeden uygulanmasını istedi. İnsani yardımın, anlaşmanın sonraki aşamalarındaki ilerlemeden bağımsız olarak sürmesi gerektiği de vurgulandı. Bildiri ABD’ye ve Gazze Barış Kurulu’na da seslenerek İsrail’in taahhütlerini yerine getirmesi ve yardım kısıtlamalarını kaldırması için çabaların artırılmasını istedi.
Kış uyarısı
Haberlerde bildirinin, ateşkesin ilk aşamasına ilişkin taahhütlere gönderme yaptığı görülüyor. Bakanlar, yardımın ve temel hizmetlerin akışı sağlanmadığı sürece ateşkesin ve Gazze’de güvenliği yeniden tesis çabalarının zarar göreceğini savunuyor.
Metinde yaklaşan kış koşullarının Gazze’deki durumu daha da kötüleştirebileceği belirtildi. Barınak, su, sanitasyon ve sağlık hizmetlerindeki eksikliklerin sivillerin hayatını tehdit ettiği, donan hava nedeniyle çocukların ve bebeklerin özellikle risk altında olduğu ifade edildi. Çadır ve mobil evlere yönelik kısıtlamalardan duyulan endişe de bu çerçevede dile getirildi.
Türkiye için ne anlama geliyor?
Bildiri, Türkiye’nin Gazze’deki insani duruma ilişkin tutumunu çok taraflı bir çerçevede dile getirmesi açısından dikkat çekiyor. Metne imza atan ülkeler arasında Körfez ve Kuzey Afrika devletlerinin yanı sıra Endonezya ve Pakistan gibi Asya ülkeleri de bulunuyor; dolayısıyla açıklama, bu ülkelerin Gazze konusunda aynı belgeler etrafında hareket ettiğini gösteriyor. Bildirinin bir başka dikkat çekici yönü, çağrıyı Trump’ın barış planı ve BM kararı gibi mevcut çerçevelere dayandırması.
Haberlerde İsrail’in bildiriye ya da Nasser Hastanesi’ne yönelik saldırıya dair bir yanıtı yer almıyor; saldırıdaki can kaybına ilişkin ayrıntılı bir rakam da verilmiyor. Bu nedenle olayın ayrıntıları ve tarafların iddiaları ilerleyen günlerde netleşecek.
Kaynak: Milliyet (DHA), CNN Türk (AA, DHA)